Speculeren met overheidsgeld - kapitaalverhoging Gemeentelijke Holding

Vorige week woonde ik namens de gemeente Lovendegem een interessante vergadering bij. Als aandeelhouder van de Gemeentelijke Holding diende de gemeente enkele belangrijke keuzes te maken. Voor wat achtergrond bij de Gemeentelijke Holding verwijs ik naar mijn vorige blog over dit onderwerp (klik hier).

Probleem: door de slechte koersevolutie van de aandelen van bank en verzekeraar Dexia heeft de Gemeentelijke Holding bijkomend kapitaal nodig. Zodoende dienden de aandeelhouders (alle steden, gemeenten en provincies) te beslissen of zij (in deze economisch moeilijke tijden) financiële middelen gaan investeren in deze kapitaalsverhoging. Minimaal gaat het over een deelname van 50.000 euro. Maar de facto staan sommige lokale besturen voor de keuze om honderdduizenden euro’s al dan niet te investeren.

Op de algemene vergadering namen vooral de sprekers die zich tegen deze kapitaalsverhoging keerden het woord, naast enkele aandeelhouders die wel degelijk besloten deel te nemen maar toch enkele kritische kanttekeningen wensten te maken.

Naar mijn aanvoelen is deze hele operatie vooral niet gunstig voor de grote aandeelhouders, meestal grotere steden en gemeenten. Waar kleine aandeelhouders zoals Lovendegem een relatief beperkt bedrag moeten investeren om hun positie te behouden, gaat het bij de grote aandeelhouders over enorme sommen (hun draagkracht is ook wel groter, maar toch). Investeren zij deze sommen niet dan verzwakt hun positie verhoudingsgewijs binnen de Gemeentelijke Holding.

Veel vragen werden gesteld over de door de raad van bestuur beloofde zeer hoge jaarlijkse opbrengst van 13% op het kapitaal dat de gemeenten nu bijkomend investeren. Nogal wiedes dat men zich vragen stelt over de haalbaarheid van dergelijke grote voorgespiegelde opbrengst op de nieuwe aandelen in deze onzekere economische tijden. Bovendien heerst ook de vrees dat alle winsten naar deze nieuwe aandelen zullen gaan en niet naar de aandelen die de lokale overheden voordien al hadden.

De vergadering verliep relatief vlot. Iedereen die het woord vroeg mocht zijn ding doen, de ene tussenkomst al zinvoller dan de andere. Wat bij mij wél enige wrevel opwekte was dat de raad van bestuur niet altijd even transparant was. Zo gaven zij geen duidelijkheid over de alternatieve scenario’s indien de vergadering niet akkoord zou gaan met de kapitaalsverhoging. Enkel werd gezegd dat het dan nog meer zou kosten aan de aandeelhouders. Daar maakten ze er zich naar mijn oordeel toch wel iets te gemakkelijk van af. Bovendien werd tijdens de vergadering bekend dat het spoedeisend karakter van de vergadering, waardoor iedereen inderhaast was opgetrommeld en allerlei speciale procedures waren uitgewerkt, ondertussen vervallen was doordat de federale overheid haar waarborg voor de Gemeentelijke Holding verlengt tot eind december. Dit dienden we te vernemen via één van de aanwezigen in de zaal die het net op de radio had gehoord. Daarop gaf de voorzitter van de raad van bestuur toe dat dit inderdaad vorige week beslist was. Toch wel opmerkelijk dat die informatie niet werd vrijgegeven … Daardoor worden de aandeelhouders toch wel onvolwaardig behandeld.

De fundamentele discussie ten gronde over de Gemeentelijke Holding kwam ook enkele malen aan bod …

In feite mogen gemeenten, steden en provinciebesturen niet speculeren op de beurs. Maar dit werd indertijd ‘handig’ omzeild door de constructie van de Gemeentelijke Holding waardoor steden, gemeenten en provinciebesturen toch aandelen konden aanhouden in beursgenoteerde bedrijven, in casu vooral in Dexia. Enkele sprekers hielden dit nu tegen het licht en vroegen om op middellange termijn de discussie te voeren over het voortbestaan van de Gemeentelijke Holding. Ook de CD&V, grote voorstander van de kapitaalverhoging, stelde dit gegeven in vraag in een nota aan de lokale mandatarissen. Iedereen was het er over eens dat die discussie evenwel nu niet gevoerd diende te worden gezien de negatieve impact dat het opdoeken van de G.H. zou hebben op Dexia en het algemeen economisch klimaat (naast het feit dat het ook geen goede zaak zou zijn voor de lokale besturen om er nu uit te stappen).

Ergens wel een beetje hypocriet dat die roep om de G.H. op te doeken nu opduikt. In de voorbije decennia waar de lokale besturen via de G.H. belangrijke winsten kregen uitgekeerd, heeft wellicht niemand van de aandeelhouders het voortbestaan van dit speculatiemechanisme in vraag gesteld. Maar de tijden zijn veranderd …

In Lovendegem moet het debat nog plaatsvinden op de volgende gemeenteraad, maar ondanks alle kanttekeningen zullen wellicht zeer veel gemeenten (noodgedwongen) instappen. De meeste stemmingen rond deze kapitaalverhogingen werd trouwens met meer dan 80% van de aanwezige stemmen (aandelen) goedgekeurd. Dat werd door de voorzitter van de raad van bestuur en diegenen die hem omringden met de glimlach vastgesteld … ik vroeg me toch af welke reden er was tot vreugde.

Wordt vervolgd.